Menu
RSS

Kılıç Ali Paşa Camii restorasyonunda cevapsız sorular

kılıç ali paşa camii

 

İstanbul restorasyon şantiyeleri ile dolmuş durumda. Sadece tarihi yarımadada değil, İstanbul'un her yerinde etrafı sacla çevrili, üzerinde İl Özel İdaresi, Vakıflar Genel Müdürlüğü ya da belediye amblemi bulunan brandalarla örtülü yüzlerce tarihi yapı "restore ediliyor". Tophane'de, Osmanlı Donanma Amirali Kılıç Ali Paşa tarafından 1580 yılında Mimar Sinan'a yaptırılan Kılıç Ali Paşa Camii restorasyonu da İstanbul'un 2010’da Avrupa Kültür Başkenti olması sebebiyle başladı; fakat restorasyon tamamlandıktan sonra anlaşıldı ki kubbe bezemeleri tamamıyla değişmiş.

 

Kubbenin iki yanında yarım kubbeler, kemerler ve destek duvarlarıyla Ayasofya'ya benzeyen ve denizi doldurarak yapılan bir cami olması sebebiyle de önemli olan Kılıç Ali Paşa Camii, cami içindeki mermer işçiliği ile de Osmanlı taş işçiliğinin güzel bir örneğidir. Mihrap etrafındaki çiniler İznik çinilerinin en parlak döneminin ürünüdür. 2011 yılında restorasyon sırasında çıkan yangında mihrap ve kubbe zarar görmüş, yapılan incelemelerde yangının elektrik kontağından çıktığı açıklanmıştı. Şimdi de tamamlanan restorasyon sonrası, kubbe bezemelerinin tamamen değiştiği ortaya çıktı.

 

Restorasyonun esası, en az müdahale ve orijinalliğin bozulmamasıdır. Tarihi esere eski bir yapı olarak bakmaktan ziyade tarihi belge olarak bakılmalı ve öyle korunmalıdır. Restorasyon disiplininin anayasası kabul edilen Venedik Tüzüğünün 8. Maddesi: "Anıtın tamamlayıcı öğeleri sayılan heykel, resim gibi süslemeler, ancak bunları korumanın başka çaresi yoksa kaldırılabilir." der. Değiştirilen bezemeler, restorasyon sırasında yapılan araştırma raspalarında alt katmanlardan mı çıkmıştır? Bu bezeme programı neye göre yapılmıştır? Vakıflar genel müdürünün "restorasyonda hatalar yaptık" açıklaması Kılıç Ali Paşa Camisi uygulamasını da kapsıyor mu?

 

Tarihi esere ne kadar değer verildiği konusunda Başbakan Erdoğan'ın çanak-çömlek çıkışını, Topkapı Saray Müdürü'nün 3. Selim'in tahtını kendi lojmanına taşıtmaya çalıştığını, Vahdettin Köşkü'nün betonarme sistemle yeniden yapıldığını, Mimar Sinan eseri olan Süheyl Bey Camii'nin camekanlı iş merkezi formunda "aslına uygun" olarak nasıl yapıldığını biliyoruz! Tarihi yapıları restore eden firmalara işlerin dağıtılma biçimini ve firmaların eski eserde çalışmak konusundaki yeterliliğini şaibeli buluyoruz. Tarihi yapıların restorasyonu kar hırsıyla iş yapan müteahhitlerin vicdanına bırakılamaz.

 

2 Mart 2014

back to top